Toch een leven na de bank
17 december 2008 | Het Financieele Dagblad
Financiële professionals beginnen aan een nieuwe carrière in de emissiehandel
Eric van den Outenaar

Rotterdam
Geplaagde financiële professionals hoeven misschien niet langer te treuren, er bestaat een leven na de bank. In de handel in emissierechten bijvoorbeeld, in het leven geroepen om de mondiale uitstoot van broeikasgassen te verminderen, want die is volop in ontwikkeling en kan vers bloed gebruiken uit de financiële sector. Is dit het moment om in een loopbaan in de emissiehandel te stappen?
Het lijkt erop. Deze 'groene' sector is nog jong en biedt kansen. Sinds 2005 vindt er onder het Kyoto-protocol en het European Union Emission Tradingscheme handel plaats in Europa. De Amsterdam Power Exchange en 'groene' energiebeurs Climex faciliteren bijvoorbeeld emissiehandel. Commercieel directeur Sacha Bloemhoff van Climex: 'Het is een politiek gecreëerde markt. Zolang landen de klimaatdoelstellingen steunen, is er een mooie toekomst voor.'

Er is juist vraag naar de kennis die financiële professionals bezitten, zegt Jerry de Leeuw, oprichter en directeur van consultancy- en trainingsbureau Mercurious. 'Er is behoefte aan de basisbeginselen van handel. Er wordt nu nog gehandeld in "klassieke" instrumenten, zoals futures en opties, maar daar komen in toekomst ook complexere instrumenten bij.'
Naast banken, brokers en handelshuizen zijn energiebedrijven de voornaamste partijen die opereren op de markt. Volgens consultant Marc Huijbregts van Career Result Specialist Recruitment kaapten voor de kredietcrisis banken de goede krachten weg. Die slanken nu hun 'carbondesks' af. 'We zijn al regelmatig benaderd door banken in Londen om hun personeel te herplaatsen hier. Die ontslagen werknemers zijn zo weer aan het werk.'

Energiebedrijven zijn nu de grootste werkgever. 'Ze zijn verplicht te participeren op de markt en blijven investeren in hun carbondesks', zegt Huijbregts. Het gaat volgens hem niet om duizenden banen, maar iedere keer staan er vacatures uit. Bloemhoff is eveneens optimistisch: 'De partijen die serieus met emissiehandel bezig zijn, nemen nu alleen maar mensen aan in plaats van ze te ontslaan.'
Er zouden al financiële professionals staan te trappelen om de overstap te maken. Directeur Ulf Doornbos, voormalig directeur van de Europese Optiebeurs, richt zich met zijn rekruteringsbureau Selex, waar overigens ook De Leeuw van Mercurious partner is, sinds dit jaar bewust op die doelgroep. 'We bemiddelen nu voor enkele tientallen kandidaten, afkomstig van de bekende banken hier aan de Zuidas. Het betreft onder meer werknemers die vrezen overbodig te raken', zegt Doornbos. Hij verwacht een golf. 'Je zou het kunnen vergelijken met de overgang van vloerhandel naar schermhandel destijds.'

Of alle werkgevers erop zitten te wachten, is de vraag. Francesca Kleemans, directeur planning en research bij Nidera Handelscompagnie, onder meer speler in de handel in 'groene' commodity's en emissierechten, is in ieder geval enthousiast. 'De laatste maanden zien we dat onze vacatures een toenemend aantal kandidaten trekken dat werkzaam is op de beurs of bij de bank. Ze willen werken als marktanalist, risicomanager of handelaar. We juichen het toe.'

De carrièreswitch is niet voor iedereen geschikt. Emissiehandel is geen flitsende daghandel. Huijbregts: 'Op de effectenbeurs zie je nog wel veel het soort handelaar dat na de middelbare school via cursussen een kunstje geleerd heeft. Die is minder op zijn plek.' Er zou vraag zijn naar hoogopgeleid personeel. Kleemans beaamt dat: 'Een adequate academische achtergrond is een eerste vereiste.' Beiden zeggen dat kwantitatieve opleidingen, zoals econometrie, toegepaste wiskunde en financiële economie de voorkeur hebben. Vergelijkbare functies, zoals analist en handelaar, zitten net iets anders in elkaar. Huijbregts zegt dat in de emissiehandel het gebruikelijk is dat iemand eerst aan de slag gaat als algemeen analist en pas later promoveert tot handelaar, dat is een inhoudelijk complexere functie. De Leeuw noemt ook de hogere eisen in de emissiehandel. 'Je krijgt te maken met protocollen en regelgeving. Daarmee omgaan is onderdeel van je werk. Je moet dus naast gevoel voor handel of kennis van derivaten tevens een politiek-bestuurlijke antenne hebben.'

Volgens Huijbregts ligt het vaste salaris in de branche voor CO2-handelaren gemiddeld rond de euro 60.000 tot euro 70.000. Verder is er een variabel deel van gemiddeld euro 30.000. Energiebedrijven willen zich beter profileren als werkgever en hebben extra functieschalen opgenomen in de cao. De ervaring leert dat handelaren minder behoefte hebben aan 'oude' arbeidsvoorwaarden, zoals atv-dagen. Huijbregts: 'Het beloningssysteem wordt steeds beter en ontwikkelt zich naar lagere vaste salarissen en de mogelijkheid tot hogere bonussen.' Een carrièreswitch is dus het overwegen waard. Eén ding is zeker. Het vergt wel aanpassingsvermogen. Climex-directeur Bloemhoff: 'De emissiehandel is een wereld op zich, waar een eigen taal wordt gesproken, anders dan bij banken, en daar moet je in investeren.' CO2-handel kan een lucratieve baan zijn voor oud-beurshandelaren.

'Thuis meer te melden'
Laurens Zonneveld (42) werkt sinds kort als manager climate compensation bij Repay International, leverancier van klimaatvriendelijke creditcards. 'Ik ben verantwoordelijk voor de strategische inkoop van emissiereductierechten. Die gebruiken we om de CO2-emissies van de klanten, welke direct en indirect ontstaan door aankopen met creditcards, te compenseren.' Na zijn studie heao werkte Zonneveld vijftien jaar als beurshandelaar en manager option trading. Zonneveld wisselde enkele jaren terug van carrière. 'Ik wilde al langer de stap zetten, me breder oriënteren, dus toen de beurs op zijn gat lag was het moment daar.' Hij begon als bedrijfsconsultant, maar ontdekte de CO2-markt. 'Ik las er alles over, bezocht conferenties, deed zeven maanden eigenlijk niets anders.' Zo kwam hij aan zijn eerste 'groene' baan, als manager trade- en portfolioanalyse bij Delta Energy. 'Ik heb er processen verbeterd en er een visie op handel achtergelaten.' Met zijn nieuwe baan heeft Zonneveld gevonden wat hij zocht: duurzaam ondernemen. De beloning is wel minder 'exotisch'. 'Variabele beloningsstructuren zoals die op de beurs usance waren en soms een hoog salaris mogelijk maakten, heb je hier niet.' Het is het waard. 'Ik heb thuis meer te melden dan alleen wat ik heb verdiend die dag.'

'Stapje terug in salaris'
Hai Jiang (29) werkt sinds juni dit jaar als carbon market analyst bij Eneco Energy Trade. Zijn werkterrein is voornamelijk de Chinese markt. Eneco handelt in emissierechten die uit kostenefficiënte CO2-reductieprojecten voortkomen. 'Ik ga op zoek, onderhandel over prijzen met projectontwikkelaars en eigenaren, bereid contracten voor en begeleid het proces van goedkeuring door de VN.' De rol van analist reikt verder dan het volgen van een sector, het adviseren van handelaren. 'Ik heb ook een commerciële rol.' Het is zelf uitvinden. 'Er is geen handboek, ik ervaar het als leren door te doen, uiteraard onder begeleiding van ervaren collega's.' Het salaris was bij aanvang een stapje terug. 'Maar de vooruitzichten zijn goed. Laten we het daar op houden.'
Copyright (c) 2008 Het Financieele Dagblad